به ژاپنی
/خزان کننده/آفتاب دوست

به ژاپنی

Chaenomeles japonica

مشخصات عمومی:

گیاهی است از خانواده رزها  (Rosaceae) چوبی، درختچه ای زینتی با گلهای زیبا، گلها اوایل بهار قبل از ظهور برگها ظاهر میشوند، ارتفاع آن به یک متر میرسد. رنگ قرمز، یک واریته از این گونه به رنگ سفید و واریته دیگر از آن به رنگ صورتی کمرنگ وجود دارد، موطن اصلی این گونه ژاپن میباشد.

خاک مورد نیاز:

هر نوع خاک باغبانی اما خاک سنگین چندان مناسب کاشت این گیاه نیست. اگر چه در خاکهای رسی که جزء خاکهای سنگین محسوب میشوند زنده میماند اما به خوبی رشد نخواهد کرد. بنابراین زهکش مناسب مکان و بافت متوسط برای این گیاه مناسبتر است. همچنین خاکهای قلیایی و یا به بیان دیگر خاکهایی که دارای گچ هستند به تدریج موجب زردی برگهای این گیاه میشوند که این خود به دلیل عدم جذب آهن توسط گیاه در چنین خاکهایی است. بنابراین برگها بخصوص برگهای جوان به دلیل کمبود آهن به تدریج در طی فصل رشد زرد میشود به همین دلیل خاکهایی که از نظر اسیدیته خنثی یا تا حدودی اسیدی هستند به سلامت رویش این گیاه کمک میکنند.

به ژاپنی

آبیاری:

به ژاپنی تا حدودی مقاوم به خشکی است و آبیاری متوسط نیاز دارد  اگر این عمل به شکل منظم انجام گیرد و خاک از رطوبت مناسبی در طی فصل رشد برخوردار باشد این گیاه نیز رشد و گلدهی بهتری خواهد داشت. در طی فصل‎های گرم سال انجام عمل آبیاری به شادابی گیاه کمک می‎کند. اگر در چنین شرایطی هفته‎ ای یکبار به شکل عمیق گیاه آبیاری شود کافی است. در هر فصل و شرایط آب و هوایی زمانی که سطح خاک هنوز رطوبت دارد گیاه را آبیاری نکنید و اجازه دهید سطح خاک نسبتا خشک شود و بعد گیاه را آب دهید.

هرس:

هرس باید در بهار پس از اتمام گلدهی انجام شود، زیرا شکوفه دادن روی چوب های قدیمی انجام می شود. هرس در بهار همچنین رشد را برای شکوفه های بیشتر در سال بعد تحریک می کند. از هرس شدید خودداری کنید.

دما:

این گیاه در مناطق معتدله و سرد کاشته می‎شود و سرما را تا حدود ۳۰- درجه  تحمل می کند و در صورت آسیب دیدن ساقه‎ ها می‎توان آنان را در زمان هرس از گیاه مادری جدا کرد. این گیاه تا دمای حدود ۳۰-۲۵ درجه به خوبی رشد می‎کند اما در محیط گرمتر بهتر است که علاوه بر انجام آبیاری منظم و عدم خشکی کشیدن گیاه آن را در مکانی کاشت کرد که از ظهر به بعد از سایه برخوردار باشد.

روش های تکثیر:

بذر:

 قبل از کاشت بذرها را در آب داغ قرار دهید و اجازه دهید به مدت 24 تا 48 ساعت در آب قرار داشته باشند. سپس آن ها را در یک کیسه پلاستیکی حاوی پیت ماس یا ورمیکولیت مرطوب قرار داده و کیسه را به مدت 3 تا 4 ماه در یخچال بگذارید. در طول این مدت پیت ماس یا ورمیکولیت را مرطوب نگه دارید. در صورتی که در طول این مدت بذری جوانه زد آن را از یخچال خارج کنید و در خاک بکارید. قرار دادن بذرها در یخچال برای شکستن خواب دانه ضروری است. بعد از گذشت دوره سرما دهی، بذرها را به عمق 6 میلی متر در یک گلدان حاوی خاک مرطوب بکارید. خاک را مرطوب نگه دارید ولی آن را خیس نکنید. گلدان را در یک مکان با دمای 20 تا 24 درجه سانتی گراد قرار دهید. جوانه زنی ممکن است چند ماه طول بکشد، مدت زمان جوانه زنی بیشتر به شکستن خواب بذر بستگی دارد بنابراین ناامید نشوید. بذرها برای جوانه زنی به نور نیاز دارند. گلدان را با یک پلاستیک بپوشانید و آن را در یک مکان روشن قرار دهید. 

قلمه:

از طریق قلمه زدن شاخه‌ها در انتهای فصل تابستان و پاییز با استفاده از شاخه‌های چوبی شکل و خشبی اقدام به تکثیر نمایید.

خوابانیدن:

در تکثیر از طریق خوابانیدن، پاجوش ها یا تنه جوش های نزدیک طوقه را به سطح زمین متصل کرده به روی آن خاک باغچه اضافه می کنیم بطوریکه سر و ته شاخه خوابیده زیر خاک نماند یا بیرون باشد.

موارد مصرف:

گونه ای است زینتی که در پارکسازی و ایجاد پرچین بکار میرود.

برای گلدهی بهتر، این گیاه را در آفتاب کامل قرار دهید.  این گیاه توسط مکنده ها پخش می شود. حذف آنها به کنترل گسترش آن که مطلوب نیست کمک می کند. میوه ها خوراکی هستند، اگرچه در صورت خام خوردن طعم تلخی دارند. می توان از آنها در تهیه ژله و سایر کنسروها استفاده کرد.

حشرات، بیماری‌ها و سایر مشکلات گیاهی:

 سال‌ها با بارندگی شدید ممکن است باعث ایجاد لکه‌های قارچی در برگ شود که می‌تواند باعث حذف برگ‌ها شود. رشد جدید می تواند تحت تأثیر شته ها قرار گیرد. گاهی اوقات، فلس و کنه ممکن است یک مشکل باشد.همچنین برگ‎های این گیاه می‎تواند توسط لارو برخی از حشرات مورد استفاده قرار گیرد. شته و شپشک سپردار نیز از دیگر افت این گیاه محسوب می‎شوند.

توضیحات ساقه:

ساقه های منشعب به رنگ خاکستری مایل به قهوه ای

توضیحات برگ:

برگهای متناوب، ساده، براق، سبز تیره؛ طول 5-2 سانتی متر

به ژاپنی

توضیحات گل:

گلهای نارنجی مایل به قرمز، مایل به قرمز، صورتی، سفید یا قرمز در بهار

به ژاپنی

توضیحات میوه:

میوه معطر، 3 سانتی متر زرد مایل به سبز در پاییز می رسد

مصارف دارویی و گیاهی:

محتوای ویتامین C، اسیدهای آلی، فنولیک ها، فیبر، پکتین و قند موجود در میوه ها نشان دهنده کاربرد آنها در صنایع غذایی است. از میوه آن در طب چینی  برای آرتریت، هپاتیت، آسم، اسهال و سرماخوردگی و همچنین به عنوان قابض و در بیماری های معده استفاده می شود.